Joanna Pawlak przez ostatnie pięć lat prowadziła programy żywieniowe w kilkunastu polskich firmach. Wie, co idzie nie tak.

Z jakimi oczekiwaniami przychodzą firmy?

Często nierealistycznymi. Typowa sytuacja: chcemy dwugodzinne szkolenie dla 100 osób, po którym wszyscy zaczną jeść zdrowo. To nie tak to działa. Zmiana nawyków żywieniowych to proces, który trwa miesiącami. Dwugodzinny wykład może dać wiedzę, ale nie zmieni zachowań.

Problem numer dwa: firma nie wie, co jest faktycznym problemem. Przychodzą z założeniem "pracownicy jedzą niezdrowo", ale nie wiedzą dlaczego. Może nie mają czasu? Może w okolicy nie ma odpowiednich lokali? Może cantina oferuje tylko frytki i schabowe?

Jakie błędy widzisz na etapie realizacji?

Brak personalizacji. Firma traktuje wszystkich jednakowo – ten sam przekaz dla osób w różnym wieku, z różnych działów, o różnych potrzebach. Ktoś pracujący przed komputerem potrzebuje innych porad niż osoba spędzająca dzień w magazynie.

Pracowałam z firmą, gdzie zorganizowali jeden webinar dla wszystkich. Połowa osób nie miała dostępu do komputera w godzinach pracy. Nikt o tym nie pomyślał.

Kolejny problem: brak ciągłości. Jedno spotkanie, jeden newsletter, jeden plakat w kuchni. Po tygodniu wszyscy o tym zapominają. Żeby cokolwiek się zmieniło, potrzeba regularnych przypominajek, wsparcia, małych bodźców przez co najmniej trzy miesiące.

Co z materiałami edukacyjnymi?

Często są zbyt ogólne albo zbyt skomplikowane. Widziałam prezentacje ze wzorami chemicznymi tłumaczące metabolizm węglowodanów. Dla kogo to jest? Albo druga skrajność – infantylne grafiki z uśmiechniętymi warzywami. Dorosłych pracowników to nie motywuje.

Dobre materiały są konkretne i praktyczne. Nie "jedz więcej warzyw", tylko "dodaj pomidora i ogórka do kanapki". Nie "planuj posiłki", tylko "w niedzielę ugotuj ryż na trzy dni i trzymaj w lodówce". Im bardziej konkretnie, tym lepiej.

Czy firmy sprawdzają efekty swoich działań?

Rzadko. I jeśli już, to mierzą niewłaściwe rzeczy. Liczy się frekwencja na szkoleniu, nie to, co się wydarzyło później. Albo satysfakcja uczestników – oczywiście wszyscy powiedzą, że było miło i ciekawie. Ale czy to coś zmieniło?

Sensowne mierzenie wymaga czasu i wysiłku. Ankiety przed programem: jak teraz wygląda Twoja dieta? Ankiety po trzech miesiącach: co się zmieniło? Obserwacja: ile osób korzysta z nowej lodówki w kantynie? Ile śmieci organicznych jest teraz w kuchni? To twarde dane.

Widziałaś programy, które działają?

Tak, kilka. Wspólny mianownik? Małe kroki, regularne działania, wsparcie środowiska. Jedna firma wprowadziła "zdrowe wtorki" – raz w tygodniu w cantinie były tylko zdrowe opcje, plus krótki tips żywieniowy na monitorze. Nie zmuszali, nie pouczali. Po pół roku 40% pracowników regularnie wybierało zdrowsze opcje także w inne dni.

Inna firma zorganizowała grupy wsparcia – 5-6 osób, które razem ustalały cele i raportowały postępy co tydzień w wewnętrznym komunikatorze. Działało, bo był element społeczny i accountability. Ludzie nie chcieli zawieść zespołu.

Co poradziłabyś firmie zaczynającej teraz?

Zacznijcie od badania potrzeb. Ankieta, focus group, rozmowy. Dopiero potem wybierajcie narzędzia. I nie próbujcie zmieniać wszystkiego od razu. Jeden konkretny cel na kwartał – na przykład zwiększenie liczby osób jedzących lunch w pracy. Do tego dobierzcie działania: lodówki, mikrofalówki, inspiracje na proste lunchboxy, może lokalna dostawa zdrowych posiłków ze zniżką.